Osoby niespełniające wymogów niezbędnych do podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu, lecz dla których działalność rolnicza jest stałym źródłem utrzymania, mogą ubezpieczyć się dobrowolnie, po złożeniu w KRUS odpowiedniego wniosku.

Rolnik (a także jego małżonek i domownik) prowadzący działalność rolniczą w gospodarstwie o pow. mniejszej lub równej 1 ha przeliczeniowemu oraz osoba, która podlegała ubezpieczeniu rolniczemu i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej (np. przeznaczając grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa do zalesienia) - którzy nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu oraz nie mają przyznanego prawa do emerytury lub renty - mogą być objęci ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim oraz ubezpieczeniem emerytalno-rentowym.

Jedynym wymogiem formalnym jest stwierdzenie podlegania rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres przynajmniej 50 kwartałów lub pobierania okresowej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Nie mogą jednak podlegać ubezpieczeniu emeryci i renciści z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Wniosek o objęcie ubezpieczeniem dobrowolnym można złożyć w dowolnym momencie. W analogiczny sposób można od tego ubezpieczenia odstąpić.